w okolicy Latarnia morska Stilo
| Latarnia morska Stilo |
Dane techniczne
Historia
Historia latarni sięga początku XX wieku, kiedy to rząd pruski zlecił wykonanie projektu latarni znanemu berlińskiemu konstruktorowi budowli morskich Walterowi Körte ze Złotowa. W 1904r. firma „Nordische Elektrizitäts und Stahlwerke A.G. z Schellmühl bei Danzing” wykonała żeliwne elementy i zmontowała z nich trzydziestometrową, szesnastokątną wieżę zwężająca się ku górze. Elementy latarni to żeliwne płyty o wysokości 95cm, które uszczelnione zostały ołowiem i skręcone ze sobą śrubami. Szerokość wieży u podstawy wynosi 7,3m, pod laterną 3,9m. Wieżę posadowiono na okrągłym fundamencie średnicy 9,6m, który przykryto granitowymi płytami. W 1905r. wybudowane zostały budynki pomocnicze: budynek mieszkalny, maszynownia i magazyny od strony południowej u podnóża wydmy. Ponad 10 kondygnacją wieży umieszczono laternę wykonaną przez firmę „Julius Pintsch z Berlina”. Wewnątrz, której zamontowano stół obrotowy z soczewką i pryzmatami o średnicy 1150mm, które zostały wykonane przez Wilhelma Weule z Goslar. Jako źródło światła zastosowano lampę łukową prądu stałego 110V, opracowaną przez Paula Mullera z Berlina. Umieszczone jest ono 75m n.p.m. W 1906 latarnia została umalowana w trzy poziome pasy, od góry: czerwony, biały i czarny, którego styl pozostał niezmieniony do dnia dzisiejszego oraz oddana do użytku poprzez włączenie do systemu oznakowania nawigacyjnego latarni morskiej i dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego ("buczka"). W 1926r. zmodernizowane zostało urządzenie świetlne i maszynownia. Dotychczasową lampę wymieniono na żarówkę o mocy 2000W oraz zainstalowano światło rezerwowe zasilane gazem. Budynek maszynowni został rozbudowany i podwyższony. W 1937r. zbudowana została nowa maszynownia na wzgórzu tuż obok latarni. W 1945r. latarni została ostrzelana przez niezidentyfikowany samolot pod koniec wojny. Podczas tego incydentu uszkodzona została soczewka i szyby laterny, ale w kwietniu 1946r. latarnia została ponownie uruchomiona; W 1950r. rozebrany został "buczek" przy plaży i przeniesiony do Jastarni w celu budowy latarni. W tym samym roku wybudowana została nowa ceglana wieży „buczka” przy plaży, która generowała sygnał dźwiękowy o 30 sekundowym cyklu, którego słyszalność w czasie mgły wynosiła od 6 do 12 mil. Od czasu wprowadzenia radarów i sytemu GPS na łodzie, sygnał dźwiękowy został wyłączony z systemu nawigacyjnego. W 1972 roku radiostacja latarni odegrała bardzo ważną rolę podczas akcji ratunkowej. W morzu, na wysokości latarni, tonął duński statek. Miał awarię silników i wszedł na mieliznę. Sztorm osiągał wtedy siłę 12 stopni w skali Beauforta. Załoga latarni uczestniczyła w akcji ratunkowej korzystając ze swej radiostacji. W 1975r. wymieniony został stół obrotowy wraz z elementami optycznymi wyprodukowanymi przez firmę AGA ze Szwecji. Nowym źródłem światła stały się reflektory halogenowe o mocy 1200W. Żarówki te zasilane są z sieci energetycznej, ale latarnia posiada awaryjny agregat prądotwórczy i akumulatory: 6 szt. po 100A/h, które zapewniają rezerwę na 18 godzin pracy. Stara soczewka została przeniesiona do Muzeum Latarnictwa w Rozewiu. 1 czerwca 1992r. latarnia została udostępniona do zwiedzania. W 1997. dokonano remontu elewacji latarni, a w 2000r. na latarni umieszczono anteny telefonii komórkowej. 1 maja 2006r. umieszczono replikę tabliczki z napisem „Julius Pintsch
Zapalanie świateł odbywa się przez fotokomórkę i tradycyjnie - ręcznie. Administratorem latarni morskiej Stilo jest Urząd Morski w Gdyni.
Latarnicy
Ostatnim niemieckim latarnikiem był P. Pruztt, który pracował do roku 1945. Po wojnie latarnię przejęły Wojska Ochrony Pogranicza (WOP). W latach 1945 - 1948 wachty w latarni pełnili żołnierze WOP-u i marynarze z Marynarki Wojennej RP. Kapral Wojciech Jagusiak pełnił tu wtedy służbę oraz obsługiwał wojskową radiostację, jego dowódcą był por. Kalkowski. Wojciech Jagusiak był ojcem Weroniki Łozickiej i teściem Romualda Łozickiego - późniejszych latarników. W 1948 roku latarnię objął Stefan Łozicki, który był pierwszym cywilnym latarnikiem. Stefan Łozicki był bardzo barwną postacią, Walczył w 1939 roku. Po wkroczeniu wojsk sowieckich do Polski został wywieziony na Syberię. Zgłosił się do Korpusu Gen. Andersa. Był tam radiotelegrafistą w czołgu. Dotarł pod Monte Cassino. Podczas ostatniego ataku na wzgórze klasztorne jego czołg zepchnął w przepaść inny, który tarasował drogę. Po powrocie do kraju (po wojnie), krótko był operatorem Gdynia-Radio. Tu dopatrzono się jego "andersowskiej przeszłości" i stracił pracę, ale zwolniła się posada latarnika w Stilo i tak tu trafił. Jak już wiadomo przepracował na latarni 33 lata. Synem Stefana Łozickiego jest Romuald, obecnie pracujący w latarni. Z wykształcenia technik budowlany. Najpierw pracował na budowach w Wielkopolsce, potem brał udział w budowie elektrowni szczytowo-pompowej pod Żarnowcem. Z ojcem przepracował w Stilo ponad rok, poznając zawód latarnika. Pani Weronika Łozicka, z domu Jagusiak, żona Romualda, jest też latarnikiem. W Polsce ten zawód wykonują tylko dwie kobiety. W międzyczasie latarnię obsługiwali również Jan Liss, P. Reszke, P. Szataj i Longin Godula. Ważnym dodatkowym obowiązkiem latarników, oprócz obsługi latarni i wszystkich związanych z nią budowli, jest nasłuch na kanale bezpieczeństwa UKF łączności pomiędzy statkami a stacją brzegową. Informacje o zaistniałej na morzu sytuacji przekazuje się do stacji głównej, która uruchamia w razie potrzeby ratownictwo.
Latarnia znajduje się pomiędzy Latarnią Morską Czołpino, a Latarnią Morską Rozewie. Na wybrzeżu polskim jest 18 latarni, z czego 17 czynnych. Miarą zainteresowania latarnią morską Stilo mogą być liczne rzesze turystów odwiedzających w okresie letnim wybrzeże i docierających także do tej latarni.
|
